Stedelijk VSO Rosmalen

Een groot onderwijsprogramma vertaald naar een kleinschalige en herkenbare leeromgeving

Voor de huisvesting van het voortgezet speciaal onderwijs in Rosmalen is gekozen voor sloop van de bestaande school De Bron en volledige nieuwbouw. Architectenbureau Th.J. Lammers kreeg de opdracht het omvangrijke programma en het pedagogische concept te vertalen naar een veilige, overzichtelijke en herkenbare onderwijsomgeving.

Het bestaande gebouw uit 1975, met zijn traditionele gangenstructuur, bood onvoldoende mogelijkheden voor het gewenste onderwijsconcept. Nieuwbouw maakte het mogelijk om de organisatie van het onderwijs zonder beperkingen van bestaande bebouwing als uitgangspunt voor het ontwerp te nemen.

Kleinschaligheid als uitgangspunt

Ondanks het omvangrijke programma is bewust niet gekozen voor één groot, institutioneel gebouw. De school is opgebouwd uit meerdere herkenbare, overwegend tweelaagse bouwvolumes die als afzonderlijke onderwijsclusters rond een centraal gebied zijn gegroepeerd.

Deze opbouw sluit aan bij de organisatie van het onderwijs, waarin verschillende leerlingengroepen een eigen thuisbasis hebben. Rust, overzicht en veiligheid staan centraal. De geleding van het gebouw maakt deze organisatie ook aan de buitenzijde herkenbaar en geeft het complex, ondanks zijn omvang, een menselijke schaal.

Een centraal hart

Middelpunt van het gebouw is ‘het hart’, met de gemeenschappelijke functies zoals aula, ontvangst en receptie. Vanuit hier worden de verschillende onderwijsclusters ontsloten.

Architectonisch onderscheidt dit hart zich door een opener en transparanter karakter. De verhoogde veelhoekige dakvorm vormt een herkenningspunt in het silhouet. De terugliggende hoofdentree ligt tussen de verschillende bouwvolumes, die samen een beschut en duidelijk herkenbaar entreegebied vormen.

Robuust met warme accenten

Donker metselwerk verbindt de verschillende bouwdelen en geeft de school een robuuste en tijdloze uitstraling. Warme houtkleurige kozijnen en puien vormen hierop een bewust contrast. Lange horizontale raamstroken brengen veel daglicht in de onderwijsruimten en versterken de heldere opbouw van de gevels.

Rond het centrale hart en de entrees wordt het metselwerk doorbroken door grotere transparante puien. Zo ontstaat een contrast tussen de geborgenheid van de onderwijsunits en de openheid van de gemeenschappelijke ruimten.

Praktijkonderwijs tot op het dak

Praktijkgericht leren is nadrukkelijk in het gebouw geïntegreerd, met voorzieningen voor onder meer groen, techniek en verzorging. Bijzonder is de praktijkfunctie Groen, waarvoor een deel van het dak is ingericht als daktuin met teeltvakken en kassen.

Hiermee is een volwaardige buitenwerkplek voor leerlingen gecreëerd en wordt tegelijkertijd efficiënt gebruikgemaakt van de beschikbare ruimte. De praktijkfunctie is daarmee niet als toevoeging naast de school geplaatst, maar letterlijk onderdeel van de architectuur geworden. Het oorspronkelijke programma voorzag hiervoor onder meer in warme en koude kasruimte en instructieruimten voor tuinonderhoud en bloemsierkunst.

Architectuur vanuit het onderwijsconcept

De kracht van het ontwerp ligt in de samenhang tussen onderwijsconcept, ruimtelijke organisatie en architectuur. Geen traditionele school met lange gangen, maar een ensemble van herkenbare onderwijsgebouwen rond een gezamenlijk hart: robuust en helder in zijn verschijningsvorm, kleinschalig en overzichtelijk in het dagelijks gebruik.

Opdrachtgever: Gemeente ’s-Hertogenbosch
Huidige naam: Hub Stedelijk VSO
Locatie: Rosmalen
Ontwerp: Architectenbureau Th.J. Lammers
Status: gerealiseerd / opgeleverd